Sai lầm lớn nhất của CEO là nghĩ rằng rủi ro là con người
Sai lầm lớn nhất của CEO là nghĩ rằng rủi ro là con người
“Rủi ro lớn nhất trong mọi loại rủi ro là con người.” Quan điểm này nghe có vẻ hợp lý và được không ít lãnh đạo đồng tình. Nhưng nếu con người là rủi ro, thì hệ thống của tổ chức đang làm gì để tạo ra rủi ro đó.
📹 Xem video giới thiệu AI Talent H&HIS tại đây.
Trong video lần này, Bà Hẳng Phan Adley, Founder & CEO AI Talent H&HIS, phản biện một quan điểm mà một vị lãnh đạo doanh nghiệp từng chia sẻ: rủi ro của mọi loại rủi ro là con người. Bà đặt câu hỏi ngược lại cho các CEO và những người làm nhân sự: nếu con người là rủi ro, thì hệ thống tổ chức của chúng ta đang làm gì để tạo ra rủi ro đó? (Theo chia sẻ của CEO & Founder Hẳng Phan Adley ngày 17/4/2026 – Click video)
Quản trị bằng sự nghi ngờ
Vị lãnh đạo nói trên không tin vào con người, giám sát nhân sự rất chặt và tự hào về cách làm đó. Định kỳ, ông yêu cầu nhân sự nghỉ phép khoảng 15 ngày. Trong thời gian này, họ không được đi làm, không được đến văn phòng, không được đăng nhập vào hệ thống.
Ông cử người đến kiểm tra toàn bộ phần việc của những nhân sự đang nghỉ, với mục tiêu:
– Phát hiện những tiêu cực trong hệ thống
– Kiểm tra mức độ phụ thuộc vào từng cá nhân, tránh việc một người trở nên không thể thay thế
Nhưng cách tư duy này có một lỗ hổng rất lớn: nếu một nhân sự có thể gây rủi ro trong suốt 11 tháng, thì 15 ngày kiểm tra có ý nghĩa gì?
Một sự thật khó nghe nhưng cần nói thẳng: rủi ro thực sự nằm ở chỗ doanh nghiệp không kiểm soát được hành vi của nhân sự mỗi ngày.
Goldman Sachs: kiểm soát mỗi ngày, không phải mỗi năm
Theo nhiều tổ chức nghiên cứu trên thế giới, các tổ chức tài chính toàn cầu như Goldman Sachs không bao giờ đợi một năm hay 11 tháng mới bắt đầu kiểm tra hệ thống. Họ kiểm soát rủi ro mỗi ngày bằng hệ thống:
– Kiểm soát nội bộ theo quy trình hằng ngày: không ai có thể tự ý làm sai mà không bị phát hiện
– Phân tách trách nhiệm: không một cá nhân nào nắm toàn bộ một quy trình nội bộ
– Giám sát theo thời gian thực: sai sót xảy ra là được phát hiện ngay, không đợi đến đợt kiểm tra
Ở những tổ chức này, các đợt kiểm tra định kỳ chỉ là một lớp bổ sung trong hệ thống kiểm soát mỗi ngày, không phải công cụ chính, và không xuất phát từ việc coi con người là rủi ro.
Toyota: không tin con người không sai, nên thiết kế hệ thống để sai không lan rộng
Toyota không tin rằng con người không mắc sai sót. Vì vậy, họ xây dựng hệ thống Andon, cho phép bất kỳ nhân viên nào cũng có thể dừng dây chuyền sản xuất khi phát hiện sự cố:
– Lỗi được phát hiện ngay lập tức
– Không phụ thuộc vào một cá nhân hay “người giỏi”
– Không đợi đến hết 11 tháng mới đi kiểm tra
Toyota chấp nhận rằng con người có thể sai, nhưng thiết kế hệ thống để sai lầm không bao giờ có thể lan rộng ra toàn tổ chức.
Netflix: kiểm soát bằng hệ thống và chất lượng con người, không bằng quy định
Netflix gần như không đặt giới hạn cho nhân viên: muốn nghỉ thì nghỉ, công ty cũng không kiểm soát giờ làm việc. Nhưng họ có mật độ nhân tài rất cao, đội ngũ chủ yếu là những người thực sự có năng lực. Nếu không có năng lực, họ đã không có được thành công như ngày hôm nay.
Netflix thiết kế một hệ thống trách nhiệm rất rõ ràng. Họ không kiểm soát bằng quy định, mà bằng hệ thống và chất lượng nhân sự.
Một doanh nghiệp bán lẻ tại Việt Nam: vận hành bằng dữ liệu
Ở Việt Nam, có doanh nghiệp xây dựng từng quy trình vận hành rất chi tiết, kiểm soát dữ liệu theo từng cửa hàng, từng ngày, và đo lường được mọi chỉ số như doanh thu. Họ quản trị bằng hệ thống chứ không bằng cảm giác, và chính vì vậy họ rất thành công.
Tuy nhiên, bài học cũng rất rõ ràng: dù doanh nghiệp có thế mạnh về triển khai và thực thi, nếu hệ thống vận hành không theo kịp tốc độ mở rộng, doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với rủi ro.
Vấn đề chưa bao giờ nằm ở con người
Sự thật đầy đủ là vấn đề chưa bao giờ nằm ở con người, mà nằm ở việc hệ thống đặt họ sai chỗ, sai vị trí.
Nếu doanh nghiệp quản trị bằng sự nghi ngờ, bằng kiểm soát cứng nhắc và kiểm tra định kỳ như vị lãnh đạo nói trên, hậu quả sẽ là:
– Mất những người giỏi thật sự
– Mất những người dám chịu trách nhiệm
– Mất luôn khả năng tạo ra kết quả
– Và không bao giờ thu hút được nhân tài thật sự hay tạo ra tăng trưởng bền vững
Đây là một sai lầm phổ biến: dùng sự nghi ngờ để quản trị con người.
Triết lý của một hệ thống quản trị đúng
Hệ thống tổ chức, hệ thống kinh doanh và hệ thống quản lý được thiết lập để khai thác hiệu quả cao nhất của doanh nghiệp. Trong đó, con người là nguồn lực quan trọng nhất để thúc đẩy hoạt động kinh doanh và tạo ra kết quả.
Một hệ thống quản trị đúng được thiết kế để ngăn rủi ro ngay từ đầu, trước khi nó xảy ra. Và bản chất của nguồn lực con người là được sinh ra để tạo ra giá trị cho tổ chức, chứ không phải để chống chọi với những cơ chế quản lý yếu kém.
Không kiểm soát con người, mà hiểu đúng năng lực
Đó là lý do AI Talent H&HIS không giúp doanh nghiệp kiểm soát con người, mà giúp doanh nghiệp:
– Đánh giá năng lực thực thi bằng tiêu chuẩn rõ ràng
– So sánh năng lực hiện tại với yêu cầu của công việc
– Phát hiện những điểm lệch pha trong tổ chức
– Nhìn thấy rủi ro từ con người trước khi nó trở thành vấn đề
Doanh nghiệp không cần đợi đến tháng thứ 11 mới đi kiểm tra. Cũng không cần lựa chọn giữa niềm tin cảm tính và việc vận hành bằng sự nghi ngờ. Doanh nghiệp có thể vận hành bằng dữ liệu và hệ thống.
Doanh nghiệp không thất bại vì con người quá rủi ro, mà thất bại vì đang xây dựng một hệ thống khiến con người buộc phải trở thành rủi ro.
Nếu quý vị là CEO, là nhà lãnh đạo hay người làm nhân sự: bạn đang kiểm soát con người, hay đang thiết kế một hệ thống khiến nhân sự của mình không thể thành công?
Xem toàn bộ phần chia sẻ tại: AI Talent H&HIS: Sai lầm lớn nhất của CEO là nghĩ rằng rủi ro là con người – YouTube
Truy cập ngay: https://aitalenthhis.com
Hotline: (+84) 097 360 75 02
📩 Đăng ký trải nghiệm miễn phí ngay hôm nay và bắt đầu tối ưu quy trình tuyển dụng nhân tài bằng AI.
Liên hệ được tư vấn bởi đội ngũ chuyên gia: bd@hinternationalstrategy.com
AI Talent H&HIS, nền tảng phỏng vấn & đánh giá năng lực bằng AI hàng đầu Việt Nam và Đông Nam Á
”H&HIS – The minds behind the innovation of AI Talent H&HIS”
